Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Trudno jest podać konkretną kwotę, która w ciągu prawie 15 lat dotarła do Wielkopolski w ramach funduszy spójności Unii Europejskiej. Dotacje z Brukseli można bowiem pozyskiwać na różne sposoby. Jednym z nich są tzw. programy regionalne, które znajdują się w puli samorządów wojewódzkich. Na lata 2004-2006 Wielkopolska dostała 196 mln euro. W kolejnym rozdaniu na lata 2007-2013 było to już 1,3 mld euro, a w obecnym – 2014+ aż 2,5 mld euro.

Do tego jednak trzeba dodać środki pozyskane z puli dzielonej w Warszawie, np. z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. A tu kwoty idą w kolejne miliardy, choćby na budowę dróg ekspresowych. Dlatego wskazanie siedmiu najważniejszych inwestycji w regionie, dofinansowanych z Brukseli nie było łatwe.

1. Modernizacja linii kolejowej z Poznania do Piły

Linia kolejowa do Piły nie miała szans na finansowanie ze środków krajowych. Nie należy bowiem do głównego korytarza transportowego. Dlatego podjęto decyzję o sfinansowaniu jej modernizacji ze środków unijnych, dzielonych w regionie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020. 94-kilometrowa trasa znajdowała się w opłakanym stanie. Pociąg jechał z Poznania przez Oborniki, Rogoźno i Chodzież do Piły średnio dwie godziny. Modernizacja rozpoczęła się na przełomie 2017 i 2018 r. Najpierw wyremontowano jeden tor między Poznaniem a Obornikami, a potem prace przeniosły się na dalszy odcinek w kierunku Piły. Na całej linii do Piły wybudowane zostaną cztery nowe przystanki, które docelowo wejdą w skład Poznańskiej Kolei Metropolitalnej: Poznań Podolany, Poznań Osiedle Grzybowe, Złotkowo oraz Gołaszyn. Przebudowanych zostanie osiem stacji i 12 przystanków. Inwestycja warta jest ok. 615 mln zł, z czego dotacja unijna to 423 mln zł. Po remoncie czas jazdy skróci się co najmniej o 40 min. Planowany termin zakończenia prac to koniec 2019 r.

Modernizacja linii kolejowej Poznań-Piła dzięki funduszom unijnymModernizacja linii kolejowej Poznań-Piła dzięki funduszom unijnym PIOTR SKORNICKI

2. Trasa S5 do Gniezna, czyli wschodnia obwodnica Poznania

35-kilometrową drogę ekspresową S5 od węzła Poznań Wschód (autostrada A2) do Gniezna zaczęto budować pod koniec 2009 r.

To jest jedna z tych inwestycji, którą również dzięki wsparciu Unii Europejskiej udało się zrealizować przed Euro 2012. Dzięki ekspresówce odciążona została tzw. stara droga nr 5, biegnąca przez Kobylnicę i Pobiedziska. Dziś nikt już sobie nie wyobraża aglomeracji poznańskiej bez S5. Budowa kosztowała ok. 1,4 mld zł, z czego aż 85 proc. stanowiła dotacja z funduszu spójności w ramach dzielonego w Warszawie Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

Pięć lat później oddano do użytku kolejny, 18-kilometrowy odcinek S5 z Gniezna do Mielna na granicy z woj. kujawsko-pomorskim. Ten odcinek kosztował ok. 500 mln zł i tu również 85 proc. kwoty wyłożyła Unia Europejska.

3. Budowa nowej linii tramwajowej przez most św. Rocha w Poznaniu

14 sierpnia 2007 r. otwarto nową trasę tramwajową, od ul. Podgórnej przez most św. Rocha do al. Jana Pawła II. O wygodny skrót z Rataj do centrum przez kilka lat apelowała „Wyborcza”. Zebraliśmy ponad 3,5 tys. podpisów pod petycją do władz miasta w tej sprawie. Dzięki naszej akcji planowaną przez lata trasę zaczęto w końcu budować. Budowa ruszyła w 2002 r. Od 11 lat nową trasą jeżdżą tramwaje trzech linii nr 5, 13 i 16. Przed tą inwestycją czas przejazdu z os. Lecha do Al. Marcinkowskiego wynosił 16 min. Dzięki nowej trasie skrócił się 5 min. To dla komunikacji miejskiej bardzo dużo. Inwestycja kosztowała ok. 55 mln zł, z czego połowę stanowiła dotacja z Brukseli w ramach Zintegrowanego Operacyjnego Rozwoju Regionalnego na lata 2004-2006.

4. Pociągi elektryczne Elf

Zakup 22 pociągów typu Elf był przełomem dla regionalnych przewozów kolejowych w Wielkopolsce. Pasażerowie zamiast brudnymi i kiepskimi „żótłkami”, w których latem było za gorąco, a zimą za zimno, jeżdżą dziś nowoczesnym taborem. To był największy zakup inwestycyjny w historii wielkopolskiego samorządu. Klimatyzowane pociągi kosztowały prawie 470 mln zł, z czego 50 proc. dołożyła Unia. 22 elektryczne zespoły trakcyjne mogą pomieścić łącznie prawie 10 tys. pasażerów – w tym 4,5 tys. na stałych miejscach siedzących. Trudno dziś już sobie wyobrazić wielkopolską kolej bez elfów. Ale to nie ostatni zakup pociągów w regionie. Wielkopolska czeka na kolejne pięć pociągów elektrycznych, które już zostały zamówione.

Pociąg ElfPociąg Elf TOMASZ KAMIŃSKI

5. Tramwaj z os. Lecha na Franowo i najnowocześniejsza zajezdnia

Dzięki programowi WRPO na lata 2007-2013 Poznań wzbogacił się o kolejną, nową linię tramwajową, tym razem z osiedla Lecha na Franowo. Trasa ma tylko ponad 2 km długości, a połowę trasy poprowadzono w tunelu. Linia łączy os. Czecha i Rusa, kompleksy handlowo-usługowe M1 i IKEA, a także zakłady Kompanii Piwowarskiej z centrum miasta. Inwestycja kosztowała ponad 270 mln zł, a ok. 108 mln zł stanowi unijna dotacja.

Trasa umożliwiła także dojazd do nowej zajezdni tramwajowej na Franowie, wybudowanej również za unijne pieniądze, ale z innej puli niż WRPO. Ta inwestycja, podobnie jak droga S5, została bowiem wybudowana przy wsparciu Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Kosztowała ponad 302 mln zł. Do dziś jest to największa i najnowocześniejsza zajezdnia tramwajowa w Polsce.

Zajezdnia FranowoZajezdnia Franowo TOMASZ KAMIŃSKI

6. Modernizacje linii kolejowych z Poznania do Wągrowca i Wolsztyna

Modernizacja linii kolejowej od stacji Poznań Wschód przez Czerwonak, Murowaną Goślinę, Skoki do Wągrowca pokazała, że można zachęcić kierowców do tego, by zostawić auta w garażu i przesiąść się do transportu zbiorowego. Wcześniej na tej linii pociągi musiały zwalniać nawet do 20 km/ na godz., przez co pociąg z Poznania do Wągrowca jechał 1 godz. i 44 min. Dziś podróż trwa przynajmniej pół godziny krócej. Inwestycja kosztowała ponad 153 mln zł, z czego 76 proc. dołożyła Unia.

Oprócz linii do Wągrowca zmodernizowano również trasę z Lubonia przez Stęszew, Grodzisk, Rakoniewice do Wolsztyna, gdzie pociągi jadą niewiele ponad półtorej godziny. Ta inwestycja kosztowała prawie 119 mln zł, a również 76 proc. dołożyła Unia.

7. Wielkopolska Sieć Szerokopasmowa

Wielkopolska Sieć Szerokopasmowa to regionalna sieć informatyczna, która swoim zasięgiem obejmuje 5,5 tys. miejscowości i 3,2 mln mieszkańców w całej Wielkopolsce. Jeśli wszystko działa sprawnie, to nie ma dziś w Wielkopolsce miejscowości bez dostępu do internetu.

Inwestycja zakończyła się 31 grudnia 2014 r. W efekcie powstało 576 węzłów dystrybucyjnych, średnio po 2,5 w każdej wielkopolskiej gminie, do których podłączeni zostali lokalni operatorzy oferujący usługi indywidualnym odbiorcom. Sieć dystrybucyjna liczy ok. 4,5 tys. km.

Ten wielki projekt kosztował 410 mln zł, z czego dotacja unijna wyniosła ok. 284 mln zł.

***

Projekt „Future is Now – Przyszłość jest teraz” jest współfinansowany przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) Komisji Europejskiej. Informacje i poglądy przedstawione na tej stronie są wyłącznie opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają oficjalne stanowisko Unii Europejskiej. Ani instytucje i organy Unii Europejskiej, ani żadna osoba działająca w ich imieniu nie mogą być pociągnięte do odpowiedzialności za wykorzystanie zawartych tu informacji.

Zajezdnia Franowo

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.