Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Chcesz dostawać e-mailem najważniejsze informacje z Poznania? Zapisz się na nasz bezpłatny newsletter.

Ponad dwa lata temu Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy przygotowało wielki unijny projekt, który zakładał m.in. przebudowę budynków i magazynów. W budynkach dawnego folwarku, gdzie mieściły się magazyny, zaplanowano nowe przestrzenie wystawiennicze i muzealne. Prace miały się zakończyć w kwietniu tego roku na 1054. rocznicę chrztu Polski. Niestety, wyższe stawki, jakie zapanowały na rynku budowlanym, sprawiły, że trzeba było ten projekt nieco zmienić. I tak, z małym opóźnieniem, inwestycja dofinansowana z Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego 2014+ właśnie się rozpoczęła.

Nowoczesne budynki z multimediami

W ramach projektu zostanie przebudowana dawna stodoła, która będzie rozbudowana o łącznik z istniejącym budynkiem, w którym kiedyś hodowano bydło. W nowych budynkach znajdą się nowoczesne pracownie archeologiczne, konserwatorskie i naukowe, a także biblioteka i archiwum. W multimedialnych salach edukacyjnych znajdzie się m.in. małe kino, gdzie będą prezentowane filmy o historii Ostrowa Lednickiego i początkach państwa polskiego. Kilka takich produkcji już nakręcono. Zdobyły nagrody w Polsce, a także w Hiszpanii oraz USA. Będą też pomieszczenia magazynowe i socjalne, techniczne i sanitarne oraz nowa kasa biletowa.

Obiekt będzie dostosowany dla osób z niepełnosprawnościami (w tym niewidzących). Zostaną zamontowane dwie windy osobowo-towarowe, ścieżki dotykowe, a także oznaczenia w alfabecie Braille’a. Dzięki nowoczesnym technologiom i zastosowanym materiałom budowlanym placówka będzie ponosić niższe koszty związane z utrzymaniem. Skończą się również doraźne remonty starych budynków, z którymi od lat się zmagano.

Muzeum zmieni się nie do poznania

– Co zobaczymy, gdy przyjedziemy na Lednicę w 2022 r. po zakończeniu inwestycji? – pytam prof. Andrzeja Marka Wyrwę, dyrektora muzeum.

– Na zwiedzających będą czekać duże, przestronne wnętrza, potężna sala wystawowa, dwie sale audiowizualne, a także sala wystaw czasowych z wielkim holem wejściowym. Natomiast na piętrze turysta odnajdzie pracownie naukowe oraz magazyny zabytków wydzielonych archeologicznie, gdzie niestety nie będzie mógł zajrzeć bez upoważnionego pracownika. Zaprosimy również na wielki taras, z którego będzie można podziwiać wyspę i otaczające ją środowisko naturalne, niezmienne od prawie tysiąca lat – odpowiada dyrektor.

– Czym najbardziej będziemy zaskoczeni?

– Wielką opowieścią o historii naszego państwa. Zakładamy, że nowe muzeum będzie Koroną Pierwszych Piastów, gdzie zaprezentujemy historię i kulturę tamtych dynastii, skąd nasze korzenie – mówi prof. Wyrwa.

– Nowa wystawa będzie się różnić od obecnej ekspozycji?

– Będzie się różnić nowoczesnymi środkami przekazu, piękną plastyczną animacją przestrzeni, dostosowaniem do osób z dysfunkcjami, ekspozycją najważniejszych zabytków pokazujących początki historii państwa polskiego – podsumowuje dyrektor.

Akt erekcyjny wmurowany

Pod koniec lutego wmurowano w fundamenty modernizowanego obiektu akt erekcyjny, czyli dokument, który potwierdza przyszłym pokoleniom rozpoczęcie przebudowy muzeum, posiadającego tytuł pomnika historii i miejsca chrzcielnego Polski. W uroczystości wziął udział m.in. abp Wojciech Polak, prymas Polski.

– Na tych właśnie fundamentach wzrosło polskie państwo i wyrastało z nich także całe dziedzictwo chrześcijańskie naszego narodu – mówił metropolita gnieźnieński. – To muzeum jest dla mnie przede wszystkim wielkim dziełem i owocem ludzkiej pracy, która przez olbrzymi wysiłek podejmowany przez wszystkich pracowników pragnie zachować dla potomnych to wielkie dziedzictwo skupione wokół Jeziora Lednickiego. To jest nie tylko wielka miłość do przeszłości, ale także wielka odpowiedzialność za przyszłość nas wszystkich – mówił hierarcha.

Inwestycja łącznie opiewa na mniej więcej 26 mln zł, połowę tej kwoty stanowi dotacja z WRPO 2014+. Jej zakończenie planowane jest na koniec 2021 r. Za dwa lata nowe sale zostaną udostępnione turystom, którzy coraz chętniej przyjeżdżają na Szlak Piastowski.

To nie pierwsza inwestycja Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy dofinansowana z Brukseli. Na Ostrowie Lednickim z programu WRPO 2007–2013 zrekonstruowano m.in. drewniane pomosty na wyspie, przyczółki średniowiecznych mostów, których relikty zalegają w toni jeziora, ścieżki turystyczne, tablice informacyjne itp.

W grodzie Grzybowo, położonym między Wrześnią a Gnieznem, wzniesiono nowy budynek przypominający fragment muru obronnego. Ten gród z jego wczesnośredniowiecznymi zabytkami jest jednym z największych odkryć krajoznawczych ostatnich lat w Wielkopolsce. Z kolei w Gieczu utworzono m.in. nowoczesną osadę edukacyjną, w której znalazły się przede wszystkim rekonstrukcje wczesnośredniowiecznych domostw. Znajdują się w nich sprzęty wykorzystywane w życiu codziennym przez dawnych mieszkańców Wielkopolski. Z bliska można zobaczyć m.in. koło garncarskie, warsztat tkacki, rekonstrukcje narzędzi codziennego użytku i wiele innych. Powstała tam też sala wystawowa wystaw czasowych i magazyny.

Rewitalizacja 2.0

– Działania rewitalizacyjne to nie tylko zmiany wizerunkowe placów czy ulic, ale przede wszystkim człowiek, który jest stawiany w centrum zainteresowania. Podstawą jest pobudzanie go do działania i aktywne włączanie w zmiany społeczne. To wielkie wyzwanie – mówił marszałek Marek Woźniak podczas marcowej konferencji „Rewitalizacja 2.0 w Wielkopolsce”.  

Skala rewitalizacji w Wielkopolsce jest naprawdę duża. Tylko w ramach WRPO 2014+ dofinansowanie na ten cel otrzymały 52 wnioski na łączą kwotę ponad 400 mln zł (dotacje z konkursu ogólnego oraz w ramach ZIT AKO i OSI). Do tego trzeba doliczyć kolejne 100 mln zł z pożyczek z Jessica 2. Na ten cel przeznaczono zatem co najmniej pół miliarda złotych.

W konferencji wzięli udział m.in. samorządowcy, którzy już z tego skorzystali, jak i ci, którzy dopiero przygotowują projekty. Łącznie reprezentowanych było aż 120 gmin, a to ponad połowa z 225 gmin w województwie. Zainteresowanie tematem jest ogromne. Dobre praktyki w rewitalizacji w Wielkopolsce widać m.in. w gminie Wieleń, która postawiła na przywrócenie mieszkańcom rzeki Noteć oraz ich aktywizację. Specjalną strefę rewitalizacji tworzy również Kalisz, który robi przymiarki do miejscowego planu rewitalizacji – ma on być pionierskim przedsięwzięciem w Polsce. O szczegółach związanych z rewitalizacją w tych miastach opowiadali burmistrz Wielenia Elżbieta Rybarczyk i Marcin Wolniak z kaliskiego magistratu.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.