Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Chcesz dostawać mailem najważniejsze informacje z Poznania? Zapisz się na nasz bezpłatny newsletter.

Życie trochę się nam zatrzymało. Z powodu epidemii koronawirusa nieczynnych jest wiele firm, sklepów, zakładów produkcyjnych. Na szczęście pogoda sprzyja i na powietrzu inwestycje budowlane mogą być prowadzone – oczywiście z zachowaniem podstawowych zasad bezpieczeństwa i higieny. Tak jest m.in. na budowie Domu Autysty na poznańskich Jeżycach. Ten czas epidemii po raz kolejny uzmysłowił wielu ludziom, jak bardzo ważna jest ta inwestycja. 

Placówka bardzo potrzebna

- W takich trudnych czasach, jak kryzys związany z koronawirusem, rodzice osób niesamodzielnych jeszcze mocniej zdają sobie sprawę, jak ważne jest zabezpieczenie przyszłości dziecka, które bez wsparcia nie jest w stanie funkcjonować. Nigdy nie wiadomo przecież, co się wydarzy - mówi Marlena Kompowska z zarządu Fundacji Dom Autysty, mama 16-letniego Kuby.

Fundację, której celem od początku była budowa Domu Autysty, założyli rodzice niesamodzielnych osób z autyzmem. Takich, które wymagają nieustannego wsparcia. Dzieci założycieli fundacji są obecnie nastolatkami, w szkole specjalnej zajęcia mają w klasach jedno- lub dwuosobowych. Większość z nich nie mówi lub mówi bardzo mało. Nie potrafią same sobie zorganizować czasu. Są nadpobudliwe, wymagają stałego nadzoru.

Teraz, gdy z powodu epidemii nie ma zajęć w szkołach, rodziny osób z autyzmem mają naprawdę ciężko. Nauczyciele przysyłają mailem zadania do wykonania przez dzieci, ale nie zastąpi to codziennej pracy i terapii.

- Zdalne nauczanie w przypadku naszych dzieci się nie sprawdzi - komentuje Hanna Barełkowska, mama 18-letniego Jurka i wiceprezes fundacji. - Tym bardziej cieszymy się, że powstaje placówka, która w przyszłości się nimi zajmie. Podobną sytuację mamy w każde wakacje. Tyle że wtedy przynajmniej wiadomo, kiedy się to skończy.

Budowa idzie pełną parą

Dom Autysty w Poznaniu, pierwsza tego typu placówka w mieście i regionie, powstaje dzięki unijnym pieniądzom z Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020. W ramach programu budowy infrastruktury zdrowotnej i społecznej fundacja dostała prawie 2 mln zł dofinansowania z Brukseli. Pieniądze na wkład własny do projektu (500 tys. zł) rodzice osób z autyzmem zebrali sami. Udało się to dzięki licznym przedsięwzięciom charytatywnym: balom organizowanym wspólnie z Lions Club Poznań Pro Futuro, koncertom czy Aukcjom dla Domu, które co roku przed Bożym Narodzeniem odbywają się w Centrum Kultury Zamek.

Budowa idzie zgodnie z planem. Choć na początku trzeba było pokonać pewne problemy. Wyłoniony w przetargu w styczniu 2019 r. wykonawca - firma z podpoznańskiego Kostrzyna - zaczął prace dopiero w listopadzie. Opóźnienie spowodowały urzędowe formalności, ale szybko zostały nadrobione, czemu sprzyjała łagodna zima. Dziś wykonawca zapewnia, że zawarty w umowie termin ukończenia budynku, czyli koniec czerwca, jest niezagrożony. Chyba że pojawią się komplikacje związane z kryzysem epidemicznym, które trudno dziś przewidzieć.

Dom Autysty jest już zadaszony, wstawione są okna. Trwa montaż instalacji elektrycznej i sanitarnej oraz wentylacji. Zaczęło się ocieplanie ścian. Budynek ma jedną kondygnację, mieści się na niej 11 mieszkań, gdzie w ramach projektu europejskiego odbywać się będą tzw. pobyty wytchnieniowe. Są także pracownie do prowadzenia codziennej terapii osób z autyzmem.

Plac budowy znajduje się blisko skrzyżowania ul. Szamarzewskiego i Szamotulskiej, na działce przekazanej fundacji przez miasto Poznań w użytkowanie wieczyste. Lokalizacja jest bardzo ważna: tuż obok jest szkoła dla uczniów z autyzmem w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym im. Tylewicza, a także Wydział Studiów Edukacyjnych UAM. Fundacja współpracuje z obiema instytucjami. Placówka będzie więc mogła liczyć na fachową pomoc.

Będą się uczyć samodzielności

Co bardzo ważne, fundacja dostała także unijne środki z Europejskiego Funduszu Społecznego na pierwsze dwa lata działalności Domu Autysty. W ramach projektu „Razem ku samodzielności: kompleksowe wsparcie osób z autyzmem i ich rodzin” w placówce od września prowadzone będą trzy typy zajęć.

Po pierwsze: zajęcia dzienne dla dorosłych osób z autyzmem, które skończyły już szkołę, a ze względu na ich specyfikę nie ma dla nich oferty w istniejących Warsztatach Terapii Zajęciowych. Zajęcia będą się odbywały przez osiem godzin dziennie i pięć dni w tygodniu. Będzie w nich brało udział docelowo 12 osób. Plan zajęć jest niezwykle atrakcyjny. W Domu Autysty będzie m.in. pracownia komputerowa, kulinarna i gospodarstwa domowego, a nawet hortiterapeutyczna, w ramach której uczestnicy zajęć będą pielęgnować rośliny. Chodzi o to, żeby uczestnicy stawali się coraz bardziej samodzielni - na tyle, na ile to możliwe. Będą też zajęcia ruchowe i taneczne.

Drugi typ zajęć to kilkudniowe pobyty tzw. wytchnieniowe dla uczniów szkoły dla dzieci z autyzmem. Chodzi w nich o to, żeby rodzice mogli odpocząć, a dzieci uczyły się mieszkania bez nich. Tu w programie będzie nauka brania kąpieli, mycia zębów, przebierania. Poza tym projekt przewiduje wsparcie dla rodziców i opiekunów osób z autyzmem: przez grupy wsparcia i zajęcia relaksacyjne.

- Żeby takie placówki jak Dom Autysty mogły dobrze funkcjonować w dłuższej perspektywie, konieczne są jednak zmiany systemowe i stabilne finansowanie. Tego ciągle w Polsce nie ma. O zmianę przepisów stara się Porozumienie Autyzm-Polska, do którego należy nasza fundacja - zaznacza Marlena Kompowska.

1 procent podatku dla Fundacji Dom Autysty. Możesz pomóc

Unijne dofinansowanie pokrywa zaprojektowanie i budowę Domu Autysty, a częściowo także jego wyposażenie. Fundacja musi jednak z własnych środków pokryć część kosztów zagospodarowania terenu, zakupu mebli i sprzętu rehabilitacyjnego. Fundacja Dom Autysty ma status organizacji pożytku publicznego, dlatego rodzice niesamodzielnych osób z autyzmem proszą o przekazanie 1 proc. podatku - numer KRS fundacji: 0000522417.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.