Proteza bioniczna, dzięki której zaczynają chodzić m.in. żołnierze ukraińscy ranni po wybuchu. Rehabilitacja pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym, wykorzystująca wirtualną rzeczywistość. Wspólne działania czterech gmin wschodniej Wielkopolski promujące energię odnawialną. Rewitalizacja zabytkowej Tlenowni w Czempiniu - te unijne projekty zwyciężyły w pierwszej edycji plebiscytu "Łączy nas WIELkopolskiE".
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej w maju 2004 r. do województwa wielkopolskiego trafiło z Brukseli ok. 80 mld zł na tysiące różnego rodzaju projektów. Chodzi o pieniądze z różnych źródeł, dzielonych zarówno w Warszawie (np. droga ekspresowa S5 z Poznania do Wrocławia), jak i w Poznaniu w ramach tzw. Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. W tym drugim przypadku to kwota prawie 4 mld euro, która w przeliczeniu na złotówki (w zależności od kursu) oznacza ok.18 mld zł wydanych w ciągu 18 lat.

Prawie 55 tys. głosów na 19 projektów

Z tych pieniędzy realizowano zarówno wielkie inwestycje, jak np. modernizacja linii kolejowej z Poznania do Piły czy budowa tak długo wyczekiwanego szpitala dziecięcego w stolicy regionu, jak i wiele małych projektów wspierających lokalne społeczności (m.in. kluby dziecięce, remonty świetlic wiejskich itp.). Realizowały je zarówno samorządy, jak i wielkopolscy przedsiębiorcy czy organizacje pozarządowe.  

Pół roku temu "Wyborcza" w ramach akcji "Szukamy Złotych Gwiazd" organizowanej wspólnie z Dyrekcją Generalną ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) Komisji Europejskiej zachęcała czytelników, by wybrali najważniejsze inwestycje, inicjatywy albo działania zrealizowane z wykorzystaniem funduszy unijnych. Najpierw mieszkańcy Wielkopolski wskazali 12 projektów, a potem głosowali w internecie. Wygrał edukacyjny projekt "Cyfrowa Szkoła Wielkopolsk@ 2020", a na drugim miejscu znalazła się nowa siedziba Centrum Kształcenia Zawodowego w Swarzędzu. Podium uzupełniły zdrowotne programy profilaktyczne organizowane w całej Wielkopolsce. To był dowód na to, że dla mieszkańców regionu liczą się nie tylko te największe inwestycje, ale i mniejsze przedsięwzięcia, które mają wpływ na ich życie.

Jesienią internetowy plebiscyt „Łączy nas WIELkopolskiE" na najlepsze projekty unijne zrealizowane w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 zorganizował Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego. W internetowym głosowaniu oddano łącznie prawie 55 tys. głosów. To w dużej mierze aktywność lokalnych społeczności zadecydowała o wynikach w czterech kategoriach: „Łączy nas… innowacyjny biznes"; „Łączy nas… dobry klimat", „Łączy nas… architektura i kultura" oraz „Łączy nas… społeczna misja". Nominowano w nich 19 projektów.  

– Taki plebiscyt to pewien rodzaj zabawy i promocji. Ale to jest konieczne, bo Wielkopolska to europejski region ludzi kreatywnych i odważnych. Nie mam wątpliwości, że mieszkańcy dostrzegają i doceniają wpływ funduszy unijnych na zmiany, które dokonują się w ich miejscowościach, firmach czy instytucjach – mówi Marek Woźniak, marszałek woj. wielkopolskiego, i zwraca uwagę, że te projekty pokazują różnorodność przedsięwzięć ze wsparciem unijnym.  

Ta promocja jest konieczna zwłaszcza teraz, gdy słychać głosy powątpiewania w znaczenie funduszy europejskich dla Polski.

- Wydawałoby się, że wszyscy doceniają Unię Europejską. Niestety, często słyszymy z ust polityków opinie, które jeszcze niedawno wydawałyby się absurdalne, że np. wsparcie Unii jest mizerne. Zdaję sobie sprawę, że to element pewnej politycznej gry, ale to jest bolesne. Bo widać gołym okiem, jak wiele budżet Unii nam przyniósł, jak mocno zmobilizował do wysiłku wielu aktywnych ludzi i wywołał sporo pozytywnego zamieszania. Ocena roli budżetu unijnego jest pozytywna. A takie inicjatywy jak nasz plebiscyt potwierdzają, jak ważne okazuje się unijne wsparcie i jego realne przełożenie na poprawę funkcjonowania wielu dziedzin społecznych – podkreśla marszałek.

Pomagają rannym żołnierzom z Ukrainy

Kategoria „Łączy nas... innowacyjny biznes" obejmowała przedsięwzięcia gospodarcze opierające się na wykorzystaniu nowych technologii. Wśród pięciu nominowanych projektów znalazły się nowoczesne rozwiązania  protetyczne (ENforce Medical Technologies), innowacyjny system oświetlenia i monitoringu przestrzeni publicznej (Inwebit) oparcie inkubacji przedsiębiorstw o zastosowania wirtualnej rzeczywistości (VR Inkubator z Fałkowa) czy opracowanie innowacyjnego bioreaktora (HiProMine SA z Robakowa).

Najwięcej głosów zebrał projekt firmy ENforce Medical Technologies, która dzięki funduszom europejskim opracowała bioniczną protezę stopy dla osób po amputacji. Nowoczesne rozwiązania technologiczne opracowane przez zespół inżynierów umożliwiają chód zbliżony do naturalnego.

Bioniczna proteza firmy ENforce Medical Technologies to szansa dla wielu ludzi
Bioniczna proteza firmy ENforce Medical Technologies to szansa dla wielu ludzi  FB / ENforce Medical Technologies

- Dzięki naszym protezom pomoc uzyskali m.in. ukraińscy żołnierze, którym amputowano kończyny w wyniku działań wojennych. Np. trafił do nas Sasza. Stracił nogę, ale dzięki tej protezie wrócił do Kijowa i bez problemu biegał i grał w piłkę. Bo tak naprawdę ona jest jak ferrari wśród samochodów - mówi Adam Gramala, dyrektor operacyjny ENforce Medical Technologies i dodaje: - Ludzie, którzy z różnych powodów stracili nogę, nie mogą 30 lat czekać na pomoc. Im to wsparcie po prostu się należy. 10 tys. ludzi w Polsce traci w ciągu roku nogę. Niestety, wielu z nich siedzi w domach. Nasza aktywność to takie pozytywistyczne działanie. Chcemy dać tym ludziom dobre jakościowe produkty, by naprawdę czuli się komfortowo - podkreśla Gramala.

Tą liczbą poruszony jest marszałek Woźniak. - Informacja, że 10 tys. osób w Polsce traci nogi, potrafi zaniepokoić - przyznaje. - Często unijne projekty oceniamy pod kątem wskaźników statystycznych. Ale to jest tylko martwa materia. Zupełnie inaczej one wyglądają, gdy widzimy, jak beneficjenci wykorzystują fundusze w praktyce. Widok ludzi, którzy chodzą dzięki protezom, jest naprawdę budujący.

Wschodnia Wielkopolska stawia na OZE

Wśród przedsięwzięć w kategorii „Łączy nas... dobry klimat" znalazły się takie o charakterze edukacyjnym (leśnictwo - Nadleśnictwo Oborniki i ekologia - Stowarzyszenie Lokalna Grupa Rybacka „7 Ryb"), jak również inwestycje w odnawialne źródła energii (gminy ze wschodniej Wielkopolski). Wielkopolanie wybrali właśnie projekt partnerski gmin Rychwał, Golina, Tuliszków i Wierzbinek. Samorządy postawiły na montaż instalacji OZE na dachach domów mieszkańców. Dla regionu konińskiego działania proekologiczne to jeden z priorytetów na najbliższe lata.

Dzięki partnerskiemu projektowi gmin Rychwał, Golina, Tuliszków i Wierzbinek powstało aż 668 instalacji fotowoltaicznych
Dzięki partnerskiemu projektowi gmin Rychwał, Golina, Tuliszków i Wierzbinek powstało aż 668 instalacji fotowoltaicznych  Gmina Rychwał

- W 2011 r. podjęliśmy decyzję o budowie siłowni wiatrowej. Wtedy było wiele kłopotów, by ruszyć, ale po kilku latach to zrealizowaliśmy. Kolejne projekty dzięki Unii Europejskiej związane z energią odnawialną zrobiliśmy cztery lata później. A w 2018 r. ruszył ten największy projekt 668 instalacji w czterech gminach - mówi Stefan Dziamara, burmistrz miasta i gminy Rychwał, który jest liderem tego projektu. - Dzięki temu mieszkańcy przekonali się, że można funkcjonować dzięki fotowoltaice. To dzięki niej i oszczędnościom więcej pieniędzy zostaje w kieszeni zwykłych ludzi. W tych trudnych czasach jeszcze bardziej to rozumiemy i doceniamy. W planach mamy przeznaczenie 150 ha pod panele fotowoltaiczne, to nam da kolejne środki do funkcjonowania, a klimat wokół nas będzie zielony - podsumowuje burmistrz.

W działaniach proekologicznych ważne są nawet takie drobiazgi jak codzienne, proste czynności. - Mnie o gaszeniu światła, gdy wychodzę z pokoju, przypomina wnuczek. I to jest bardzo ważne edukacyjne działanie, na które stać każdego z nas - uśmiecha się Wiesław Ewertowski, wiceprezes Stowarzyszenia Lokalna Grupa Rybacka „7 Ryb".

Tlenownia w Czempiniu połączyła mieszkańców

Wśród przedsięwzięć z dziedziny architektury i kultury można było głosować m.in. na powstałe Centrum Szyfrów Enigma oraz nową siedzibę Polskiego Teatru Tańca w Poznaniu, a także na Dom Kultury na dworcu kolei wąskotorowej w Pleszewie, rozbudowę szkoły w Rokietnicy czy rewitalizację centrum Czempinia. I to właśnie ten ostatni projekt zdobył najwięcej głosów. To jeden z przykładów, jak można zmienić miejską przestrzeń, uwzględniając potrzeby mieszkańców.

Dawna Tlenownia w Czempiniu dostała drugie życie i dzięki unijnemu wsparciu powstało nowoczesne Centrum Aktywizacji Społecznej. Działają tu m.in. biblioteka publiczna, centrum kultury, izba muzealna, jest też sala widowiskowa, kawiarenka, punkty badań profilaktycznych i nieodpłatnej pomocy prawnej.

W zrewitalizowanej Tlenowni w Czempiniu mieści się m.in. biblioteka
W zrewitalizowanej Tlenowni w Czempiniu mieści się m.in. biblioteka  Gmina Czempiń

- Projekty rewitalizacji mają tylko wtedy szansę, gdy włączymy w nie ludzi - mówi Andrzej Socha, zastępca burmistrza Czempinia. - W 2016 r. zaczęliśmy prace nad tym projektem, zapraszając do współpracy wszystkich bez wyjątku. Słuchaliśmy mieszkańców i organizacje pozarządowe, czego tak naprawdę w naszym mieście potrzebują. To modne dzisiaj miejsce spotkań w dawnej Tlenowni stało się tak popularne tylko dzięki nim - podkreśla Socha.

Ale nie tylko Tlenownia dostała drugie życie. Na Zielonym Rynku pojawiły się odnowione alejki spacerowe i ławki, plac zabaw i siłownia zewnętrzna. Ozdobą parkowego placu jest podświetlana fontanna i tężnia solankowa. Powstała także Aleja Instrumentów, na której zamontowano duże reprodukcje instrumentów muzycznych nawiązujących do tradycji ziemi czempińskiej - dud i harfy.

- Każdy drobiazg jest ważny i ma wpływ na to, że mieszkańcy czują się komfortowo. Cieszymy się bardzo, że ten projekt został doceniony - podsumowuje zastępca burmistrza.

Pomagają dzieciom jak tylko mogą

W kategorii „Łączy nas... społeczna misja" znalazły się projekty wspierające ludzi w trudnej sytuacji. Są to np. chorzy i ich opiekunowie (Fundacja Dom Autysty z Poznania), ludzie w kryzysie bezdomności (Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta w Pleszewie), seniorzy (Klub Seniora w Przemęcie), a także osoby dyskryminowane ze względu na transpłciowość, pochodzenie etniczne itp. (Fundacja Akceptacja). Ale najwięcej głosów otrzymał projekt rehabilitacji osób z mózgowym porażeniem dziecięcym. Realizuje go Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Projekt rehabilitacji osób z mózgowym porażeniem dziecięcym realizuje Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny w Poznaniu
Projekt rehabilitacji osób z mózgowym porażeniem dziecięcym realizuje Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny w Poznaniu  Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny w Poznaniu

Poznańska placówka prowadzi nowatorską terapię poprawy jakości chodu dzieci i młodych osób dorosłych z mózgowym porażeniem dziecięcym. Dzięki unijnej dotacji w lecznicy powstało Centrum Technologicznie Wspomaganej Rehabilitacji, wyposażone w nowoczesny sprzęt medyczny, m.in. zrobotyzowane systemy wykorzystujące wirtualną rzeczywistość.

- Dziś te dzieci są niepełnosprawne, ale w przyszłości może być inaczej. Dlatego robimy wszystko, by kiedyś mogły pójść do kina czy do teatru. Ten projekt przyczynia się bowiem do leczenia i rehabilitacji chorych na najwyższym poziomie. Umożliwia także współpracę pacjentów, rodziców, lekarzy i terapeutów - mówi  Marek Jóźwiak, kierownik Kliniki Traumatologii i Ortopedii Dziecięcej: - Każdy rodzic wie, jak wielką radość odczuwa, gdy dzieci stawiają pierwsze kroki. Kiedy zaczynają chodzić niepełnosprawni, ta radość jest jeszcze większa. Tę radość rodziców przeżywamy razem z nimi - przyznaje szef projektu.

A Przemysław Daroszewski, dyrektor Szpitala Klinicznego im. Wiktora Degi, dodaje: - Dzieci kontynuują rehabilitację w domu dzięki wsparciu fizjoterapeutów i rodziców, którzy również zostają przeszkoleni. To równie ważne jak działania w samym szpitalu.

Laureaci pierwszej edycji plebiscytu 'Łączy nas WIELkopolskiE' podczas gali na MTP
Laureaci pierwszej edycji plebiscytu 'Łączy nas WIELkopolskiE' podczas gali na MTP  UMWW

Dyplomy dla nominowanych i zwycięzców wręczono podczas gali na MTP. - Ten plebiscyt pokazał, że dialog i słuchanie mieszkańców oraz osób potrzebujących jest w lokalnych społecznościach kluczowe. To czasami jest trudne i wymaga wysiłku, ale przynosi owoce. I przede wszystkim trzeba mieć dobry pomysł. Mam nadzieję, że w kolejnych latach ich nie zabraknie - podsumowuje marszałek Woźniak.

icon/Bell Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem